home artikelen lezingen e-books videoblogs

Briefwisseling de Ruiter / Wildeman (5)

Datum: 22 februari 2014 | Waar: NieuwWij.nl

Jan Jaap,

Het moest inderdaad een briefwisseling worden over de toekomst van de islamitische gemeenschap. Toch las ik ook veel persoonlijke verwijten gedurende de rit. Je verweet me frustratie, boosheid, bitterheid, dat ik mijzelf tegensprak, dat ik op de troon van Allah ging zitten en in de laatste brief zelfs zelfmedelijden en slachtofferschap. Niet wat ik had verwacht van een briefwisseling met een universitair docent, als ik eerlijk ben.

Diegene die zichzelf als slachtoffer ziet, is de persoon die de factoren buiten zijn eigen invloedsfeer de schuld geeft van zijn misère. Hij of zij ontkent zijn eigen rol of verantwoordelijkheid hierbij volledig. Alle schuld wordt op de externe factoren afgeschoven. Hij of zij kruipt weg in een hoekje, weent vol zelfmedelijden en praat zichzelf een wereldbeeld aan waarin de verandering moet komen van 'de' ander of 'het' andere.

Jij denkt dit in mij te zien, maar kijk eens nauwkeurig naar het verhaal wat je zelf hebt opgeschreven. Je ontdekte dat er tegen jouw gevoelens voor mannen geen kruid gewassen was. Je formuleert het op een wijze waarin jij niet de verantwoordelijke bent, nee, het waren 'de gevoelens' die onmogelijk verslagen konden worden. Jij was slechts het slachtoffer. Ook de komst van die gevoelens kan jou niet worden kwalijk genomen, dát kwam mede door 'de Arabische jongens en mannen'. Jij was het slachtoffer van het feit dat zij zo 'lichamelijk kunnen zijn'. Vervolgens kan het jou echt niet aangerekend worden dat je brak met de Volle Evangeliegemeente, want 'er was geen plaats meer voor jou'. Dat lag aan de kerk die geen plaats meer bood, niet aan jou die geen plaats meer nam. Jij was slechts het slachtoffer. En dan was het óók nog eens de schuld van al die mensen dat ze geen contact meer met jou opnamen. Arme Jan Jaap. In letterlijk élke zin maak je een duidelijk onderscheid tussen de 'oorzaak' en jezelf, 'het slachtoffer'.

Ik begrijp goed waarom je bent uitgekomen op geneuzel over de kosmos. Het biedt je de ruimte om je angst voor de dood te sussen zonder dat het ooit zo'n concrete vorm aanneemt dat het je écht zal confronteren met je eigen zwakte. Haal er een stukje poëzie bij en het lijkt haast enig intellectueel niveau te hebben. Maar het blijft geneuzel.

Jij, Jan Jaap, lijkt niet op mij. Toen ik inmiddels meer dan zes jaar geleden constateerde dat mijn handelingen niet in lijn waren met Islam als religie heb ik niet afscheid genomen van de religie maar van de handelingen. Ging dat in één keer? Nee. Was het gemakkelijk? Nee. Maak ik nog steeds foutjes? Ja, en die reken ik mijzelf aan. Maar de norm waar ik de handelingen aan toets is de religie, niet andersom. Ik volg een religie die bij tijd en wijlen erg confronterend kan zijn en die mij wijst op mijn tekortkomingen in plaats van een vage maar comfortabele gedachte die ik zelf heb verzonnen.

Je verwijt mij slachtofferschap omdat ik niet denk dat de maatschappij als geheel de Islam ooit zullen accepteren als een onderdeel van Nederland in plaats van een 'indringer'. Omdat ik niet denk dat mensen ooit écht tevreden zullen zijn over moslims totdat ze hun geloof loslaten. En inderdaad, ik verwijs daarmee naar een factor alsof het buiten mijn invloedsfeer ligt.

Maar ik verkeer niet in misère. Het tegenovergestelde. De laatste zes jaar van mijn leven zijn de beste uit mijn hele leven. Het laatste jaar van mijn leven was het beste jaar van die zes jaren. De maatschappelijke acceptatie van de islam is iets wat ik - zoals ik al had beschreven in mijn eerdere brieven - niet eens nastreef. Sterker nog - zoals ik óók al had beschreven in mijn eerdere brieven - ik mag mensen als Geert Wilders en alle anderen die zich inzetten tegen de islam zelfs dankbaar zijn. Dankzij hun staat de islam elke dag hoog op de agenda in politiek en media, wat de interesse bij mensen in de islam aanwakkert en ook de moslims wakker heeft geschud. 'Alles wat aandacht krijgt, groeit', remember? Slachtoffer? Ik voel me als iemand die de loterij heeft gewonnen!

Ik zou graag zien dat de Islam zo blijft zoals het is. De tekortkomingen in mijn leven reken ik mijzelf aan. Jij zou graag de islam (maar ook andere religies) veranderd zien. Het zijn volgens jou de religies die tekortkomingen bezitten. Je zegt rust te vinden in het idee dat niet alleen God maar ook de Ander onkenbaar is. Maar, Jan Jaap, het werkelijke probleem is niet dat zij die ander kenbaar maken, maar dat ze jou aan jezelf kenbaar maken. Je praat over islam en christendom en hun 'pietluttige regels' zoals een 18-jarige over 'pietluttige verkeersregels' spreekt na het zakken voor zijn praktijkexamen.

Deze briefwisseling ging uiteindelijk over jouw persoonlijke worsteling met religie. De zorgvuldig gekozen anekdotes over Mustafa en Youssef, Latifa en Khadija, gingen over jou. Ik had het eerlijker gevonden als je een briefwisseling over de toekomst van de moslimgemeenschap in Nederland was aangegaan met de bedoeling het over de toekomst van de moslimgemeenschap in Nederland te hebben.

Better luck next time.

Nourdeen Wildeman