home artikelen lezingen e-books videoblogs

In het heetst van de woordenstrijd

Datum: 20 februari 2013 | Waar: WijBlijvenHier.nl

Wie oorlogsverslaggever Harald Doornbos volgt op Twitter weet dat je voorzichtig moet zijn met het klikken op linkjes. De beelden uit Syrië zijn vaak buitengewoon expliciet. Zo ook het filmpje wat hij woensdagavond twitterde; veel gedode strijders na beschietingen op een buitenwijk van Damascus.



Direct krijgt hij een reactie van een volger: "hoor ik daar op 2:11 nu Nederlands?" Inderdaad lijken enkele zinnen 'verstaanbaar' Nederlands te zijn. Een hoos aan twitter-berichten volgt en de video wordt door diverse media overgenomen. Als Doornbos een dag later bij Pauw en Witteman is om over zijn reis in Mali te vertellen moet er eerst over 'dé video' gesproken worden. Wie zijn deze jongens?

Nieuw zijn dit soort video's niet. In 2005 werd de Amerikaan Stephen Tschiderer in Irak neergeschoten. De dader zou 'Juba de Sluipschutter' zijn; berucht omdat zijn daden vaak in online propaganda video's terugkwamen. Maar het was de zin "En, heb je hem geraakt?" die te horen was, waardoor de video veel aandacht op Nederlandse websites en weblogs kreeg.

Of er daadwerkelijk Nederlands wordt gesproken in één van beide video's blijft moeilijk te bewijzen. Wetenschappelijke onderzoeken tonen vrij consistent aan dat de menselijke waarneming grotendeels wordt gevoed vanuit de herinnering; wat we denken te zien wordt bepaald door wat we ooit gezien hebben en wat we denken te horen door wat we eerder gehoord hebben. De Jakhalzen van DWDD en Timur Perlin (3FM) brachten daarop tot grote hilariteit de zogenaamd 'verborgen Nederlandse teksten' in anderstalige liedjes in kaart; het brein laat zich graag foppen.

Maar als er inderdaad Nederlands wordt gesproken, is dat schokkend? Het is bekend dat er enkele Nederlandse jihadstrijders in Syrië actief zijn. Deze mensen wordt hier soms verweten 'niet geïntegreerd' te zijn en nu blijken ze in Syrië netjes Nederlands te praten. Opmerkelijk? Ja. Schokkend? Nee.

Schokkender is vooral onze eigen reactie. We zien een video van gedode mensen. Lichamen, bloed en de chaos van oorlog en het slagveld. Gedode mensen - mensen zoals jij en ik - die opgestapeld worden en afgevoerd uit de hel die Syrië heet. Maar dát is niet waar we het over hebben. Dát is niet wat ons schokt. Wij hebben het over een of meer Nederlands gesproken zinnen. Het gaat ons niet om 'hen' en 'hun leed', het gaat ons om 'ons' en 'onze taal'.