home artikelen lezingen e-books videoblogs

Tweede Kamerverkiezingen & Islam (1/3)

Datum: 28 augustus 2012 | Waar: WijBlijvenHier.nl

Op 12 september is het weer zover: de Tweede Kamerverkiezingen. Iedere stemgerechtigde in Nederland heeft als het goed is inmiddels de stemkaart ontvangen en kan op die dag zijn of haar stem uitbrengen. En hoewel de grootste thema's van deze verkiezingen waarschijnlijk de economie en Europa zijn, speelt ook religie een bescheiden rol. Dus ook islam en de positie van moslims in Nederland.



Je kunt er de klok op gelijk zetten: in de aanloop naar de verkiezingen zal ook binnen de islamitische gemeenschap weer de discussie over wel of niet (mogen) stemmen gevoerd worden. Nagenoeg iedereen zal exact hetzelfde voorspelbare standpunt innemen als bij de voorgaande verkiezingen, met nagenoeg dezelfde onderbouwing en argumentatie. Maar of je nu als moslim gaat stemmen of niet, feit blijft dat de uitkomst van de verkiezingen gevolgen kan hebben voor de positie van moslims in Nederland. Ergo: het is de moeite waard om een goed beeld te hebben van waar de diverse partijen in hun verkiezingsprogramma staan ten opzichte van de rol van religie en specifiek de islam in Nederland.

Genoeg reden voor mij om van een aantal partijen de verkiezingsprogramma's eens aandachtig door te nemen. Ik heb mij hierbij beperkt tot de meer traditionele partijen VVD, SP, GroenLinks, PvdA, D66 en het CDA. Natuurlijk zijn ook alle moslims gebaat bij een goede economie en andere algemene onderwerpen, maar ik richt mij hieronder op zaken die specifiek met islam of moslims te maken hebben.

Buiten beschouwing: de PVV en haar discipelen
Er zijn andere partijen die een rol kunnen spelen in een mogelijke formatie die ik hier buiten beschouwing laat. Om het standpunt van de PVV ten aanzien van de islam te onderzoeken is een kritische lezing van het verkiezingsprogramma niet nodig. Het is algemeen bekend dat deze partij van alle partijen in Nederland het meest uitgesproken is in haar strijd tegen de islam.

Ook van de SGP kan dit als algemeen worden aangenomen. Deze zeer kleine maar op momenten invloedrijke partij heeft in het verleden meermaals samen met PVV'ers avonden georganiseerd waarin de visie op de islam verwoord werd. SGP-lijsttrekker Kees van der Staaij gaf onlangsin een interview op nu.nl ruiterlijk toe 'begrip' te hebben voor het PVV-standpunt over de islam, plaatst kanttekeningen bij de groei van islam in Nederland en wat hij noemt 'de donkere kanten daarvan'.

Een derde partij die ik buiten beschouwing laat is de ChristenUnie. Deze partij organiseert al jaren bijeenkomsten waarin door Gert-Jan Segers, voormalig voorzitter van de Wetenschappelijke Raad van de CU, aan de achterban wordt medegedeeld dat moslims toch echt in een andere god geloven dan christenen. Er kan volgens hem nooit sprake zijn van een 'structurele bondgenootschap' tussen moslims en christenen omdat moslims (net als Joden en atheïsten) niet geloven dat Jezus de zoon van God is. Segers is inmiddels kandidaat Tweede Kamerlid en gaf direct daarop te kennen dat het 'islamdebat' dat door de PVV is gestart zeker voortgezet moet worden.

Van deze drie partijen hoeven wij als moslims dus weinig goeds te verwachten en dat is wellicht het grootste understatement in dit artikel. Van de Partij van de Dieren mag verwacht worden dat het standpunt over rituele slacht inmiddels algemeen bekend is en dat zij zich verder vooral op de viervoeters richten in plaats van de homo sapiens. Verder zijn er nog enkele kleinere en minder bekende partijen die ik vanwege de geringe significantie buiten beschouwing laat.

De rol van Islam in de verkiezingsprogramma's
Om tot een eerste indruk te komen van de rol die religie en specifiek de islam speelt in de verkiezingsprogramma's van de diverse partijen begin ik met een korte telling hoe vaak enkele trefwoorden voorkomen. Ik kijk naar de trefwoorden 'religie', 'islam', 'moskee', 'moslim', 'boerka' en 'sharia'. Bij het tellen van trefwoorden kunnen overigens enkele kritische kanttekeningen worden geplaatst. Allereerst zegt het aantal trefwoorden binnen een programma natuurlijk nog niets over de duiding of de visie op de genoemde begrippen. Ten tweede kan het sterk beïnvloed worden door schrijfstijl. Ten derde zijn niet alle documenten van gelijke omvang. Ten vierde kan er met andere woorden wel naar deze begrippen worden verwezen. Toch zijn er enkele opmerkelijke eigenschappen van de verkiezingsdocumenten die op basis van het tellen van trefwoorden naar voren komen.

De meest opmerkelijke constatering is dat de trefwoorden 'islam' en 'moslim' in niet één van de verkiezingsprogramma's voorkomen. Hoewel er in enkele programma's wel zijdelings over wordt gesproken, wordt het rechtstreeks benoemen van (het bestaan van) deze religie vermeden. De verschuiving van de aandacht voor islam en integratie naar economie en Europa is een algemeen aanwezige tendens, maar dat het onderwerp - dat de afgelopen jaren in de Tweede Kamer toch veelvuldig is besproken - totaal niet rechtstreeks wordt benoemd kan geen toeval zijn.

Over de aanwezigheid van moskeeën in Nederland wordt enkel bij de VVD en de CDA rechtstreeks gesproken, bij alle andere partijen komt ook dit woord geheel niet in het programma voor. Bij de SP komt alleen het algemene trefwoord 'religie' eenmaal voor, maar alle 'islamitische' trefwoorden zijn niet terug te vinden in het document.



Als we kijken naar de combinatie van de trefwoorden is een onderscheid tussen de partijen duidelijk. De partijen die het hoogst scoren op deze trefwoorden zijn de VVD (15) en het CDA (12). Van laatstgenoemde mag natuurlijk verwacht worden dat, indien er ook meer aan het christendom gerelateerde trefwoorden worden toegevoegd, zij nog hoger uit zal komen. De volgende twee partijen zijn de PvdA en GroenLinks (beide 5). Onderaan de lijst vinden we D66 (3) en de SP (1).

Of de diverse politieke partijen het nu leuk vinden of niet, ook na de verkiezingen zal over de aanwezigheid van islam in Nederland gesproken en gedebatteerd worden. De beperkte mate waarin dit onderwerp in veel programma's naar voren komt, zorgt ervoor dat je als moslim niet exact kan bepalen wat de visie is van deze partijen op dit onderwerp, hoewel dit voor jezelf en jouw broeders en zusters wel van belang kan zijn. Het was fijn geweest als dit vooraf meer in beeld was gebracht.

...in deel 2 ga ik meer in op specifieke standpunten binnen de verkiezingsprogramma's.