home artikelen lezingen e-books videoblogs

Ramadan: een maand lang vasten

Door: Nourdeen Wildeman
Datum: 1 juni 2012
Waar: Trouw.nl (Religie & Filosofie Blogs)


Nederland kennisland. In hoeverre die stelling (nog) correct is wordt menigmaal opnieuw bevochten in de politiek. De vraag is in hoeverre wij voldoende investeren in onze burgers om echt onderscheidend te zijn in vergelijking met andere landen. Dat heeft niet alleen betrekking op het hoger en universitair onderwijs, maar natuurlijk ook op de mate waarin we blijven investeren in de kennis van de werkende populatie.



Stel je voor dat we alle werknemers in Nederland elk jaar een volledige maand training zouden geven. Met z'n allen 30 of 31 dagen lang opnieuw de hele theorie doornemen, de ervaringen delen en weer de focus en aandacht op de juiste factoren scherpstellen. Niet af en toe een keer een weekje training als beloning voor goede resultaten, maar iedereen elk jaar een maand lang. Als we zoveel zouden investeren in training, wat zou ons dan nog tegen kunnen houden.

Over minder dan twee maanden is het weer zover: de Ramadan. Voor mij persoonlijk en vele moslims met mij de mooiste maand van het jaar. Sommige mensen kunnen zich bijna niet voorstellen dat ik hier echt zin in heb: een maand lang vasten. Logisch: van de vijf meest belangrijke handelingen die moslims dienen te verrichten is de Ramadan hetgeen waarover het meest wordt bericht. Maar tegelijkertijd is de berichtgeving ook het minst volledig. Hoe zien mijn dagen er tijdens de Ramadan eigenlijk uit?

In de ochtend gaat al vroeg de wekker. Vaak hoor je dat Moslims vasten vanaf zonsopkomst, maar dat is niet zo. We vasten vanaf 'de dageraad' of 'het ochtendgloren' wat meestal meer dan een uur eerder is. In mijn geval een kort ontbijt, meer niet. Daarna het eerste gebed van de dag en als het kan nog even een paar uurtjes slaap pakken.

Gedurende de dag ben ik dus aan het vasten. En vasten betekent niet alleen 'geen snoepjes' zoals je tegenwoordig bij sommige Christelijke gemeenschappen ziet, maar echt niets eten en echt niets drinken. Ik ben godzijdank gezond en gewoon in staat om dat te doen; diegene die ziek of verzwakt zijn genieten natuurlijk vrijstelling. Door te vasten neem ik afstand van dingen die normaal gesproken gewoon toegestaan zijn, zoals water en brood. Als het je lukt om een maand lang afstand te nemen van dingen die toegestaan zijn, versterkt dat je discipline en wordt het nog makkelijker om ook afstand te nemen van dingen die helemaal niet toegestaan zijn.

Met zonsondergang verbreek ik het vasten, liefst in het bijzijn van andere moslims. Een paar dadels en een glas water of melk, volgens het voorbeeld van onze geliefde Profeet Mohammed, vrede zij met hem. Daarna een beetje eten en vervolgens gebed. Na dit gebed begin ik pas echt met eten, bij voorkeur een bescheiden maaltijd en niet overvloedig. Je wilt een dag vasten niet teniet doen door in de avond overdreven veel of feestelijk te gaan eten.

Na de maaltijd maak ik me klaar om naar de Moskee te gaan. Aan het einde van elke avond tijdens de Ramadan vindt het 'taraweeh'-gebed plaats. Een lang en intensief gebed waarbij door de imam - uit het hoofd - de volledige koran verdeeld over 30 dagen wordt voorgedragen. Verspreekt hij zich per abuis, dan staat er altijd wel iemand achter hem die ook de volledige Koran gememoriseerd heeft om hem vriendelijk te corrigeren.

Zo ben ik een maand lang nog intensiever dan normaal bezig met mijn geloof. Ik train mijn discipline zodat ik het aankomende jaar stevig in mijn schoenen sta. Door de vele lange gebeden en doordat ik het praktiseren van mijn religie met mijn hele lichaam voel, de hele dag door, neemt mijn bewustheid van mijn geloof toe. En door het vasten te verbreken, de Koran te lezen en te luisteren, neemt mijn dankbaarheid toe. Moslim zijn is tenslotte meer dan een fulltime baan; elk jaar investeer ik in mijzelf met een maand lang training. Wie of wat kan mij dan nog tegenhouden...?