home artikelen lezingen e-books videoblogs

Geen shariarechtbanken in NL

Door: Nourdeen Wildeman
Datum: 24 april 2010
Waar: WijBlijvenHier


Toen eind juni in Engeland werd geconstateerd dat er niet 5 maar 85 shariarechtbanken in het land actief waren, ontving dit bericht ook in Nederland veel media-aandacht. De PVV'ers klommen direct in de pen om naar aanleiding van dit nieuws direct een A4'tje vol kamervragen te stellen. Met veel boosheid en afschuw werd het onderwerp 'sharia' aangekaart en er moest "een uitvoerig onderzoek" komen of er in Nederland ook conflicten worden beslecht door imams (of anderen) in moskeeën (of daarbuiten) volgens het sharia-recht. In mijn column van begin juli 2009 voor Wijblijvenhier.nl reageerde ik al op deze wel erg brede vraagstelling die ten grondslag zou liggen aan dit onderzoek.

Op vrijdag 23 april 2010 was het dan zover. De Radboud Universiteit Nijmegen heeft het onderzoek afgerond en ministers Hirsch Ballin (Justitie) en Middelkoop (Wonen, Wijken en Integratie) hebben het onderzoeksrapport aan de Tweede Kamer gestuurd. De belangrijkste conclusie: "Nederland kent geen shariarechtbanken".

Engeland heeft 85 shariarechtbanken, wij hebben er 0. Je zou zeggen: iedereen blij, de PVV voorop. Toch vermoed ik dat het verhaal nog een staartje zal krijgen. De PVV heeft er namelijk helemaal geen belang bij dat er eens 'geen probleem' is met Moslims. Daarom was de initiële vraagstelling ook zo ruim geformuleerd, dan vind je altijd wel wat. Uit het onderzoek blijkt dan ook dat er wél sprake is van advisering en geschilbemiddeling, "Sharia wordt toegepast om de validiteit van de gevonden oplossing te toetsen" (blz 109). In de begeleidende brief aan de Tweede Kamer wordt dit door de ministers benoemd maar ook direct genuanceerd. "De onderwerpen waarvoor bemiddeling wordt gevraagd liggen vooral in de persoonlijke levenssfeer (...) Veel van deze kwesties zijn nauwelijks te kwalificeren als juridische kwesties (...) De afdwingbaarheid van voorgestelde oplossingen is gering". Hoewel er dus geen shariarechtbanken zijn, wordt sharia wel degelijk toegepast in de persoonlijke leefsfeer van een moslim of tussen moslims onderling. Dat deze conclusie onvermijdelijk is, was natuurlijk reeds bekend.

En hier wringt dan ook de schoen. In de initiële Kamervragen van de PVV formuleren zij de mening "dat er in Nederland nooit formele of informele sharia-rechtspraak mag komen en dat moet worden voorkomen dat er in ons land door imams of anderen conflicten worden beslecht op grond van het islamitisch recht". Dat is per definitie niet te voorkomen, omdat sharia veel breder is dan bijvoorbeeld het Nederlandse recht. In het onderzoek wordt sharia dan ook gedefinieerd als 'goed islamitisch gedrag' of 'islamitische normen en waarden'. Overal waar Moslims zijn, zal dus in enige vorm ook 'goed Islamitisch gedrag' aanwezig zijn en zullen Moslims elkaar aansporen om dit gedrag ten uitvoer te brengen.

De PVV staat nu voor een keuze. Ze kunnen ervoor kiezen om de bevindingen van het rapport over te nemen en te concluderen dat hun zorgen over shariarechtbanken ongegrond waren. Deze optie is echter niet in het algemene belang van een beweging die zorgen over Islam liever wil aanwakkeren dan wegnemen. De tweede optie is de definitie van 'sharia' in het rapport overnemen. Ook deze optie ligt niet voor de hand. Indien je 'sharia' namelijk omschrijft als 'Islamitische normen en waarden' en je tevens stelt dat 'sharia' niet in Nederland mag voorkomen, dan stel je het religieuze gedachtegoed van mensen als voorwaarde voor hun bestaan in Nederland. Met dat standpunt zou niemand de vergelijking naar nazi-Duitsland nog kunnen ontkennen.

De opties die dan nog overblijven zijn danwel de integriteit van het rapport ondermijnen, danwel de conclusie over de aanwezigheid van shariarechtbanken niet/nauwelijks te benoemen maar elke andere kritische noot over moslims (bijvoorbeeld de informele huwelijken) in het rapport uit te vergroten. Ik ben benieuwd...